Zwierzęta

Salamandra


Do gatunku płaza ogoniastego występującego na terenie Polski zaliczamy salamandrę plamistą, zwana też jaszczurem plamistym czy jaszczurem ognistym. Ten gatunek płazów podlega w naszym kraju ścisłej ochronie.

Salamandra plamista charakteryzuje się swoim wyglądem. Jak już sama nazwa wskazuje ma wilgotną i błyszczącą czarną skórę z ubarwionymi na jaskrawo - żółtymi lub pomarańczowymi- plamami lub pasami. Ale nie spotyka się też dwóch osobników o takim samym układzie i kształcie plam. Spód ciała jest szaroczarny lub brązowoszary, z cieńszą skórą. Dzięki takim barwom zwierzętom łatwiej jest się ukryć w runie leśnym, także stanowi ostrzeżenie o obecności substancji trujących w skórze dla potencjalnego łowcy jako zdobycz.

Salamandra jest samotnikiem i prowadzi drapieżny tryb życia. Jest największym europejskim przedstawicielem płazów ogoniastych, osiąga 10- 32 cm długości.

Ciało salamandry jest krępe, walcowate, z dużą, płaską i szeroką głową, zaokrąglonym pyskiem, wyłupiastymi oczami, o okrągłych, ciemnych źrenicach. Zwierzę posiada z boku głowy duże pigmentowane gruczoły przyuszne. W szczęce salamandry są dwa rzędy drobnych zębów, także na środku podniebienia. Nogi tego płaza przystosowały się do życia naziemnego, nie wytwarzają błon pławnych ani modzeli, są masywne, stosunkowo krótkie i krótko-palczaste. Na przednich łapach ma cztery palce, a na tylnych pięć. Ogon jest okrągły i krótszy od reszty ciała, z tępym zakończeniem.

Samice są większe od samców, z bardziej masywną budową, z krótszymi kończynami, natomiast samce mają dłuższe, delikatniejsze nogi, a także zgrubiały u nasady ogon i bardziej obrzękniętą kloakę. Samo ubarwienie obu płci nie różni się. Na środku grzbietu, salamandra plamista ma dwa rzędy ujść gruczołów jadowych, które służą do obrony przed drapieżnikami.

Salamandryna to związek obecny w jadzie salamandry zaliczany do alkaloidów chinolizydynowych zazwyczaj występujących u roślin, który jest gęsty, biało-żółty, gorzki w smaku o zapachu waniliowym, silnie drażniącym śluzówkę, powodującym pieczenie. Jest on niegroźny dla ludzi, może podrażnić oczy, więc lepiej tych zwierząt nie dotykać.

Zwierzę to występuje prawie w całej Europie, z małymi wyjątkami, a także w górach północnej i zachodniej Afryki, np. w Maroku, a także w Izraelu, Iranie i Syrii.

Mimo, że salamandra prowadzi lądowy tryb życia, to siedliskiem jej może być oprócz terenów w których występuje woda, wilgotny las liściasty, mieszany, a czasem też iglasty, a także polany w obrębie skalistych zboczy, busz, a nawet obszary rolnicze, doliny ze strumieniami, a w południowej Europie także pobliże osiedli ludzkich, pastwiska i łąki. Czasami widuje się ją nawet w ogrodach. Najbardziej lubi lasy bukowe, najmniej iglaste, unika gleb wapiennych, za to lubi piaskowce, margle, i granity. Salamandra lubi otoczenie roślinności śródziemnomorskiej. Na swoje siedlisko wybiera najczęściej okolice podgórskie.

Salamandrę dzieli się na co najmniej 8 podgatunków, różniących się deseniem skóry. Na naszym terenie występuje środkowoeuropejski podgatunek nominatywny.

Salamandra plamista jest zwierzęciem wyjątkowo wilgociolubnym. Jest aktywna w nocy, z wyjątkiem sezonu rozrodczego i podczas deszczowej pogody, natomiast dzień zwierzę to spędza pod kłodami, w norach, rozpadlinach i wykrotach, kryje się pośród mchu.

Salamandra może wykopać tunel długi na 40 cm, przy czym jego szerokość wynosi zwykle 4-6 cm. Łowi tylko nocą lub w ciepłe pochmurne i deszczowe dni, głównie na skąposzczety i nagie ślimaki. Porusza się bardzo niezgrabnie dlatego owady, pajęczaki lub wije udaje się jej złapać bardzo rzadko. Bez pożywienia może przeżyć nawet kilka tygodni. Podczas upałów jest nadzwyczaj osowiała i apatyczna. Zaskoczona nie ratuje się ucieczką, lecz Zamiera w bezruchu gdy zostaje zaskoczona, słabo pływa, więc w przypadku stromych brzegów zbiornika nie może się wydostać i umiera. Na przełomie października i listopada, a nieraz na początku grudnia zapada w sen zimowy, budzi się w marcu.

Salamandra plamista gody ma uzależnione od warunków klimatycznych, od kwietnia, czasem latem i jesienią. Zwierzęta te, w okresie godów wyraźnie się ożywiają, podniecone samce często walczą o samice. Ciąża trwa co najmniej pięć miesięcy, poród następuje zazwyczaj wiosną, po przebudzeniu w płytkiej wodzie. Samice rodzą dobrze rozwinięte larwy (od 20 do 80) lub ewentualnie jaja, z których potomstwo wylęga się bezpośrednio po porodzie.

Larwa salamandry plamistej od urodzenia poluje na drobne skorupiaki i skąposzczety - głównie reofilne bezkręgowce: larwy jętek i muchówek. Larwy są drapieżne, czasami porywają się na większe od siebie zwierzęta wodne. Po trzech miesiącach, w lipcu-sierpniu czasem w następnym roku, osiągają postać dorosłą. Po 3-4 latach, po przybraniu kształtu dojrzałego płaza, są gotowe do rozmnażania.

Salamandry żyją około 10 lat w warunkach naturalnych, w hodowli nawet dwa razy dłużej.

Bilety lotnicze Suknie ślubne Hydraulik