Zwierzęta

Jaszczurki


Jaszczurki należą do grupy gadów łuskonośnych. Stanowią największą grupę gadów, szacuje się je na ponad 4000 gatunków.

Są to czworonożne lub beznogie zwierzęta lądowe o dość długim ciele z różnie wykształconym ogonem. Oczy jaszczurek mają powieki, mocne szczęki i diapsydalne czaszki.

Płazy te można spotkać na wszystkich kontynentach i wyspach oceanicznych poza Antarktydą.

Ogony typowych jaszczurek charakteryzują się autotomią czyli odrzucaniem i regeneracją, w różnym stopniu rozwiniętą, wyjątek stanowią warany, agamy, kameleony, helodermy i niektóre legwany. Jaszczurki mają dobrze wykształcone kończyny pięciopalczaste, bywa jednak że u niektórych gatunków jest tendencja do redukcji kończyn. Dzięki mocno zrośniętym kościom żuchwy i mocnemu uzębieniu płazy te mogą miażdżyć pokarm. Jaszczurki mają brzuchy pokryte kilkoma wzdłużnymi rzędami tarczek lub łusek.

Rozmnażanie następuje poprzez składanie jaj przez samice, a ilość składanych jaj zależy od gatunku, rozmiaru i kondycji fizycznej samicy. Gatunek jaszczurek helodermowatych jest jadowity.

Jaszczurki mają od ok. 3 cm do ok. 3,5 m długości i mogą ważyć nawet około 150 kg.

W Polsce można spotkać cztery gatunki jaszczurek:

Najliczniejsza w Polsce jaszczurka zwinka ma masywne ciało pokryte łuskami, mniejszymi i szorstkimi na grzbiecie, a większymi i gładkimi na brzuchu. Głowa ma regularnie ułożone tarczki, dość krótka ale większa niż u jaszczurki żyworódki. Ogon dłuższy od tułowia, w sytuacji zagrożenia jest odrzucany jako przynęta dla drapieżnika i z czasem odrasta do pierwotnej długości. Łatwo można dojrzeć otwory uszne znajdujące się z tyłu głowy. Jaszczurki zwinki mają silnie umięśnione kończyny, z długimi palcami, zakończonymi pazurkami. Samce różnią się od samic zielonkawym podbrzuszem, niekiedy nakrapianym drobnymi plamkami, natomiast samice mają szary lub kremowy spód ciała. Najbardziej intensywny zielony kolor samce mają w miesiącu maju, w okresie godowym.

Kolor jaszczurek zwinek bywa różny, najczęściej przez grzbiet biegnie szeroka pręga, czasem poprzecinana jakimiś plamkami. Boki ciała jaszczurki mają dwie pręgi z brązowo-czarnych plam. Bywają też osobniki o jednolitym brązowym kolorze. Zaraz po wykluciu jaszczurki są ciemniejsze niż gdy staną się dorosłe.

W naszym kraju zwinki maja maksymalnie 23,5 cm długości. Wolą przebywać na nizinach, w niskiej trawie i wygrzewać się w słońcu. Są ciepłolubne.

Polują na bezkręgowce, pająki, owady oraz ślimaki, które są ich głównym pokarmem. Bywa, że jaszczurka zwinka pożera młode własnego gatunku, bądź innych jaszczurek, uśmiercając je przez połknięcie, a większe łapią w pyszczek i energicznie potrząsają albo uderzają nimi o ziemię.

Aktywność jaszczurek zwinek zaobserwowano tylko za dnia, od rana lubią wygrzewać się na słońcu, a po południu polują w niskiej trawie. Mają swoje małe życiowe terytoria, których bronią przed innymi. Od października do marca hibernują w swoich norach do 5 cm pod ziemią i do 8 m długości, najczęściej pod krzakami. Gdy są aktywne, poza czasem hibernacji, co kilka tygodni zmieniają nory, aby uchronić się przed niebezpieczeństwami.

Gody jaszczurek zwinek trwają od kwietnia do czerwca. Wówczas przyozdobione samce w jaskrawozielone barwy toczą walki w obecności samic, o prawo do kopulacji. Samce łapią się za gardła, pyski lub inne części ciała i próbują swoich sił. Samce mogą w okresie godów zapłodnić tak wiele samic jak to tylko jest możliwe. Zapłodnione samice, po kilku tygodniach wykopują norki i składają w nich od 5 do 18 jaj. Po złożeniu jaj samice nie zajmują się młodymi. Małe jaszczurki, wylęgają się po około 6 tygodniach, na przełomie sierpnia i września, o wielkości ok. 5,5-6,5 cm długości.

Jaszczurka zwinka występuje na większości kontynentu europejskiego, również w Turcji i zachodniej Azji, rzadko w Wielkiej Brytanii. Nie spotyka się jej we Włoszech, Hiszpanii, w południowo-zachodniej Francji oraz na Półwyspie Bałkańskim.

Zagrożeniem jaszczurek na terenie Polski są węże, ptaki drapieżne, łasice, borsuki i inne średniej wielkości ssaki oraz uprzemysłowienie i zanikanie naturalnych siedlisk.

Bilety lotnicze Suknie ślubne Hydraulik